Stuurstabiliteit

Het  begrip wegligging

 1    Rechtuitloop (onder invloed van zijwind, spoorrillen belading etc.)

 2    Zelf centrering na bochten

 3    Statisch bochtgedrag (lange bochten, cirkelloop)

 4    Dynamisch bochtgedrag (snelle koerswisselingen slalom)

 5    Invloeden van rem- en aandrijfkrachten op de koers (met name in bochten)

 6    Invloeden van het wegoppervlak en wind op de koers
 

 Dit  zijn de krachten die trike  beïnvloed bij  de weg ligging

Eén van de eisen die  men aan de besturing van een  trike stelt is dat  men  bij het  nemen van een  bocht het stuur als ware van zelf terug komt.
Dit is een  reden waarom een  balhoofd  van een trike niet  niet zuiver verticaal staat, doch enigszins achterover helt.

                    
          Het  balhoofd  hangt achterover.

Wanneer het  balhoofd zuiver verticaal stond, zouden  het wiel en de voorvork erg gemakkelijk willen  draaien. Het  gevolg zou zijn dat op een  rechte  weg  het wiel te veel door oneffenheden beïnvloed word. De triker zal dan continue moeten blijven sturen om in het rechte spoor te blijven.

Een werkplaatskrik is voorzien van een stel  zwenkwieltjes. Als de krik wordt voortgeduwd, zal  het wiel bij het wegduwen gaat rollen in de richting waarin het stond.
dan ligt het wrijvingsvlak van  het wiel met de weg recht onder het scharnierpunt. Het gevolg is dat, wanneer er  druk op het scharnier punt wordt uitgeoefend, het wiel bij het wegduwen gaat rollen in de richting waarin het stond. Eenmaal in  beweging kan men dit corrigeren .

Sprong
Een trike moet de neiging hebben uit zichzelf rechtuit te willen lopen en de recht uitstand weer te willen aannemen na het uitkomen van een  bocht. Deze neiging die de trike tijdens het rijden stabiel maakt en  het stuur na een  bocht laat terug komen wordt door vele factoren beheerst voor aldoor de wielophanging en de veerkracht van de banden. Een van de belangrijkste factoren die invloed op de besturing uitoefenen is de sprong.  Het effect daarvan komt duidelijk tot uitdrukking bij de zwenkwieltjes die door sommige meubelen worden  gebruikt. Van een serveerwagentje bijvoorbeeld, lopen de wielen achter hun scharnierpunt aan.  Bij een  trike heeft de sprong ook het effect dat het wiel achter zijn scharnierpunt aanloopt. Het centrum van het raakvlak van het wiel met de weg ligt achter het punt  waar de denkbeeldige verlengde lijn, waarom het wiel uitzwenkt, de grond raakt. De sprong is de hoek tussen de verlengde lijn van balhoofd waar de voorvork in draait en de denkbeeldige verticalenlijn door het midden van het wiel.
 

Wiel serveerwagen De sprong van een serveerwagentje. Het wiel  loopt achter de as van het scharnierpunt aan en geeft het wiel de neiging na een bocht tot de rechtuit stand terug te keren.

Wiel serveerwagen
Wrijvingsvlak recht onder het scharnierpunt,Om deze moeilijkheid te  voorkomen, heeft  men de wiel bevestiging zo  gemaakt dat de hart lijn van het draaipunt voor de aanraking van de band op de weg  komt te liggen. Ook als bij het wegduwen het draaipunt achter het aanrakingsvlak van band en wegdek valt, zal de wrijving van de band blijven staan en het scharnier aan de arm (Zie fig.)om het aanrakingspunt draaien. Hierdoor zwenkt het wiel;het gaat weer achter het scharnierpunt lopen.

 Driewielers met één sturend voorwiel en een normale voorvork moeten in vergelijking met een tweewieler een relatief grote sprong hebben. Als deze klein is, is de naloop groot en  het stuurkarakter erg stabiel. Bij lage snelheden hebben wij dan een grote stuuruitslag nodig om de bocht te maken; een gevolg van te grote stabiliteit. Een bepaalde mate van instabiliteit is gewenst! Als de vorksprong groot is, zullen de krachten die via de vork op het stuur uitgeoefend worden, ook groot zijn. Vooral bij hoge snelheden op hobbelige wegen maakt dit het sturen lastiger.

Het nalopen van een wiel bij trikes wordt  bereikt door  het balhoofd iets achterover te  laten  hellen. De hart lijn door het  balhoofd zal hierdoor voor de aanrakingspunt tussen band en wegdek komen te liggen. Deze afstand wordt sprong genoemd. De grootte van de sprong is een van de belangrijkste eigenschappen voor goede bestuurbaarheid van de trike. Trikes die zeer wendbaar zijn hebben een kleinere sprong als tour trikes.

Trek een lijn door je balhoofd naar de grond, trek een verticale lijn door je vooras naar de grond, de afstand tussen de 2 punten is de naloop.
Lange naloop is stabiliteit, korte naloop is wendbaarheid/instabiliteit. De naloop wordt veroorzaakt door de balhoofdhoek, en de plaatsing van de vorkpoten ten opzichte van het balhoofd, waarbij ook het plaatsen van de voorwielas voor, achter of onder de vorkpoot effect heeft.

 
De eerste  trikes waren voorzien van een zuiver verticaal balhoofd. Ook de voor vorkscheden waren  niet  gebogen, zodat de hartlijn van  het balhoofd het hart van de voorwiel naaf raakte en  geheel verticaal doorliep tot de grondlijn. Het sturen met zo'n trike was alles  behalve prettig, het  ging  gepaard met trillen en stoten en het was te vlug.

 Een balhoofdshoek van 90 graden is niet ideaal

Vlucht

 De toegepaste vlucht is de afstand van de hartlijn door het balhoofd tot het midden van het wiel zie afbeelding

We hebben een aantal belangrijke punten van de stuur geometrie van het voorwiel van een trike aangetipt. Voor de constructeur zijn er echter nog veel meer moeilijkheden te overwinnen voordat de trike een goede stuur stabiliteit  verkregen heeft.

 Ik laat wat voorbeelden zien  van voorvorken die  bij trikes worden  gebruikt.

 Voorvorken

Een voorvork is niet altijd  perfect  bij een  trike de ontwikkeling  loopt langzaam het geld zoals in de motorbranche is er voor  trikes niet. Daar zijn de  aantallen  te  klein voor. Daarom grijpen  trike  fabrikanten vaak naar bestaande  voorvorken die in het verleden werd  gebruik voor  motoren.
dit ga  ik  nu aantonen  met  onderstaande  foto´s .

Girder voorvork op een Triumph uit 1936	Springer voorvork op een Harley-Davidson 40 EL uit 1942	Indian Scout 600 cc 1920 geduwde schommelvork	Een geduwde schommelvork van het Earles-type

In de motor wereld wordt al weer zo'n 40 jaar de telescoop voorvork gebruikt

 
Het  motorfiets merk Scott gebruikte al telescoopvoorvorken in 1909!

Ook in de trike wereld  worden  telescoop vering  gebruikt,

 
De luchtvering van de dragon trike van WK deze trike heeft telescoopvering en wel op luchtdruk. Ook de nieuwe Strike wordt  met deze voorvork uitgerust
 

     
Het  merk Courage met een eenarmige voorvork> Ook dit concept wordt in de motor industrie  gebruikt. Ik denk zelf dat er in de toekomst er weinig in zal veranderen. We zullen de motor industrie  gewoon  blijven volgen. Omdat de trike andere krachten  kent in bochten worden de voorvorken zwaarder uitgevoerd. Ook brede voorwielen is een mode trend. Hoewel er maar  op een smal raak vlak wordt gereden. De band van de motorfiets loop rond vandaar.
Bij het monteren van een  brede band kan men soms trillingen in  het stuur  krijgen. Een smalle band stuurt directer en voor een  brede band moet  men weer uitkijken voor aquaplaning. De meeste trikers zullen  met regen niet  gauw de trike pakken om te gaan toeren.
Functioneel en optiek spelen een grote factor bij de constructie van een trike. De constructeur houd met deze dingen rekening het oog wil ook wat.

Springer Voorvork (geduwde parallel-voorvork)	Harley Davidson heeft al weer 15 jaar de springer voorvork weer in het programma opgenomen deze voorvork is van de oude stempel het is een stuk nostalgie.
		Dit is een nieuw ontworpen variant op de springer. Deze springer is massief en volledig  van RVS gemaakt. De hele voorvork  weegt over 100 kg wat weer ten goede komt  het rijgedrag  van de trike. Later meer over het gewicht bij het stuurgedrag van de trike.
Een springer voorvork is een geduwde parallel-voorvork van een motorfiets waarbij aparte veerpoten door buiten liggende veren worden afgeveerd. Deze is eigenlijk ouderwets, maar sinds Harley’s Springer modellen weer populair op customs

Girder voorvork (parallellogramvork) Ik noem hem maar gemakshalve Girder voorvork of zoals oosterburen het een trapez gabel noemen. Deze voorvork vind je ook onder andere namen weer Dit is wel de bekendste voorvork die op trikes gebruikt is elke bekende  trike fabrikant heeft wel eens een  trike op de markt gebracht met deze voorvork.(Boom, Rewaco, WK,  Fecht, etc) Een Girder is een parallellogram voorvork met uitwendige veren, die tot in de jaren vijftig werd gebruikt. Een Webbvork is van het Girder-type, die voor de oorlog in Engeland vaak in motorfietsen werd gebruikt.
Een parallellogramvork is één van de eerste vormen van voorvering die op motorfietsen  en ook op trikes werden toegepast. Deze voorvork werd in het begin van de 20e eeuw ontwikkeld. Een parallellogramvork wordt meestal gevormd uit ronde buizen die in een driehoeksconstructie aan weerszijden van het voorwiel zijn aangebracht. De "parallellogramvorm" wordt dan ook niet door de buizen gevormd, maar door de schommelarmen die de driehoeksconstructie aan het balhoofd bevestigen. De beweging van de schommelarmen wordt afgeremd door één of meer schroefveren.

Schommelvoorvork (parallelvork)